April 2026. Dua pelatih Institut Pendidikan Guru (IPG) lemas dalam aktiviti kayak di Kedah. KPM menyatakan akan mengambil tanggungjawab penuh dan mengarahkan semakan menyeluruh SOP aktiviti luar bagi semua institusi di bawah mereka.
Tragedi ini mengguncang komuniti pendidikan Malaysia — tetapi ia bukan yang pertama. Setiap beberapa tahun, satu insiden serius berlaku semasa aktiviti luar atau kokurikulum sekolah. Dan setiap kali, soalan yang sama timbul: siapakah yang bertanggungjawab memastikan keselamatan anak-anak kita?
⚠️ Insiden IPG Kedah (April 2026): Dua pelatih IPG lemas semasa aktiviti kayak yang dijalankan di luar kampus di Kedah. KPM mengeluarkan kenyataan rasmi mengambil tanggungjawab penuh dan mengarahkan semakan SOP aktiviti luar di semua institusi pendidikan bawah KPM.
SOP Rasmi KPM untuk Aktiviti Luar Sekolah
Banyak ibu bapa tidak menyedari bahawa KPM mempunyai Surat Pekeliling Ikhtisas (SPI) yang mengatur dengan terperinci cara aktiviti luar sekolah harus dijalankan. Ini bukan sekadar garis panduan — ia adalah kewajipan yang mesti dipatuhi sekolah.
Antara keperluan utama dalam SPI berkaitan aktiviti luar sekolah:
- Kebenaran bertulis ibu bapa — wajib untuk setiap aktiviti luar kawasan sekolah
- Nisbah guru-pelajar — sekurang-kurangnya 1 guru bagi setiap 20 pelajar untuk aktiviti biasa; 1:10 untuk aktiviti berisiko tinggi
- Penilaian risiko bertulis — setiap aktiviti luar mesti ada risk assessment yang didokumenkan sebelum aktiviti
- Pegawai pertolongan cemas bertauliah — sekurang-kurangnya satu orang dengan sijil pertolongan cemas sah mesti hadir
- Kit pertolongan cemas — wajib dibawa dalam semua aktiviti luar
- Pelan kecemasan — prosedur kecemasan yang jelas mesti ada dan dimaklumkan kepada semua staf yang terlibat
- Insurans pelajar — pelajar mesti dilindungi oleh insurans sekolah semasa aktiviti rasmi
💡 Yang Ramai Tidak Tahu: Insurans Pelajar Berkelompok yang ditanggung oleh kerajaan meliputi aktiviti rasmi sekolah termasuk kokurikulum dan lawatan sekolah. Ibu bapa boleh bertanya kepada pihak sekolah tentang butiran perlindungan ini.
Aktiviti Luar Berisiko Tinggi: Apa yang Perlu Dipantau Lebih Ketat?
Tidak semua aktiviti luar sekolah mempunyai risiko yang sama. Berikut adalah kategori aktiviti yang memerlukan pengawasan dan pematuhan SOP yang lebih ketat:
Aktiviti Air (Risiko Tertinggi)
- Kayak, kanu, arung jeram
- Mandi sungai atau pantai dalam program perkhemahan
- Aktiviti snorkeling atau menyelam
- Penyeberangan sungai semasa hiking
Aktiviti Ketinggian (Risiko Tinggi)
- Pendakian gunung atau bukit
- Flying fox dan aktiviti ropes course
- Panjat tebing
Aktiviti Fizikal Intensiti Tinggi (Risiko Sederhana–Tinggi)
- Merentas desa dan cross-country dalam cuaca panas
- Maraton dan larian jarak jauh
- Pertandingan sukan bawah matahari terik
Hak Ibu Bapa: Apa yang Anda Berhak Tahu dan Tanya
✅ Hak Ibu Bapa dalam Aktiviti Luar Sekolah
- Mendapat maklumat penuh tentang aktiviti — lokasi, masa, jenis, risiko — sebelum menandatangani kebenaran
- Menolak kebenaran untuk anak mengikuti aktiviti yang dianggap terlalu berisiko
- Bertanya tentang kelayakan dan sijil jurulatih atau fasilitator aktiviti
- Mengetahui pelan kecemasan dan nombor hubungan yang boleh dihubungi semasa aktiviti
- Mendapat penerangan tentang perlindungan insurans semasa aktiviti
- Membuat aduan kepada JPN jika sekolah gagal mematuhi SOP keselamatan
6 Soalan Penting untuk Ditanya Pihak Sekolah Sebelum Tandatangan Kebenaran
"Adakah fasilitator/jurulatih mempunyai sijil yang sah?"
Untuk aktiviti air, fasilitator mesti mempunyai sijil penyelamatan atau kelayakan berkaitan. Untuk pendakian, perlukan sijil pemandu gunung yang diiktiraf. Jangan malu tanya — ini hak anda.
"Berapa ramai guru yang akan menemani?"
Pastikan nisbah guru-pelajar mematuhi SPI KPM. Untuk aktiviti berisiko tinggi seperti aktiviti air, 1 pengawas bagi setiap 10 pelajar adalah standard minimum yang selamat.
"Apa pelan kecemasan jika berlaku kemalangan?"
Sekolah mesti mempunyai jawapan yang jelas — hospital terdekat, ambulans, prosedur hubungi ibu bapa, dan siapa yang membuat keputusan kecemasan. Jika sekolah tidak dapat menjawab soalan ini, ia tanda amaran.
"Adakah pelajar dilindungi insurans semasa aktiviti ini?"
Aktiviti rasmi sekolah dilindungi insurans kerajaan, tetapi pastikan aktiviti ini dikategorikan sebagai aktiviti rasmi dan bukan aktiviti bebas atau tidak berdaftar.
"Adakah penilaian risiko sudah dilakukan untuk tapak aktiviti ini?"
Risk assessment bukan sekadar formaliti — ia mesti merangkumi penilaian tapak sebenar, cuaca yang dijangkakan, keupayaan fizikal pelajar, dan prosedur jika keadaan berubah.
"Bolehkah saya menarik balik kebenaran anak saya jika saya tidak berpuas hati?"
Ya — anda berhak. Walaupun ada tekanan sosial untuk anak mengikuti aktiviti kumpulan, keselamatan anak anda adalah keutamaan pertama. Pihak sekolah tidak boleh memaksa penyertaan.
Apa yang Perlu Dilakukan jika Terjadi Kemalangan?
Dalam situasi kecemasan semasa aktiviti sekolah, ibu bapa perlu tahu urutan tindakan yang betul:
- Hubungi 999 untuk kecemasan perubatan segera
- Pergi ke tapak kejadian secepat mungkin jika boleh
- Rekod semua maklumat — nama saksi, foto tapak kejadian jika selamat berbuat demikian
- Minta laporan bertulis dari pihak sekolah tentang kejadian
- Hubungi JPN (Jabatan Pendidikan Negeri) untuk membuat aduan rasmi jika perlu
- Dapatkan nasihat undang-undang jika terdapat kecuaian yang jelas dari pihak sekolah
⚠️ Tanggungjawab Undang-undang: Sekolah dan KPM mempunyai duty of care (kewajipan penjagaan) terhadap pelajar semasa aktiviti rasmi. Jika berlaku kecuaian yang nyata — seperti tidak mempunyai peralatan keselamatan yang sesuai atau fasilitator tidak berkelayakan — ini boleh menjadi asas tuntutan sivil.
Senarai Semak Ibu Bapa Sebelum Tanda Borang Kebenaran
- Saya tahu lokasi tepat aktiviti dan nombor hubungi guru pengiring
- Saya telah bertanya tentang kelayakan fasilitator/jurulatih
- Saya tahu pelan kecemasan sekolah untuk aktiviti ini
- Anak saya tahu cara meminta bantuan jika berasa tidak selamat
- Anak saya dalam keadaan sihat dan bersedia untuk aktiviti ini
- Saya telah memberitahu pihak sekolah tentang sebarang keadaan perubatan anak saya
- Saya tahu hospital terdekat kepada tapak aktiviti
🎯 Selamat di Sekolah, Cemerlang di Rumah
Pickiddo membantu anak-anak Malaysia belajar dengan selamat dan berkesan dari rumah. Tutor berpengalaman, fleksibel, dan fokus kepada kejayaan akademik anak anda.
Cari Tutor Sekarang →